Startseite Impressum Karte Branchen Anregungen Polnisch




Schrift


Stadt Hohen Neuendorf 
Oranienburger Str. 2 
16540 Hohen Neuendorf 

Tel.: 03303 528-0 


Historia



Borgsdorf

Der Kaiser fährt zur Eröffnung des Hofjagdreviers
Sporządzona w latach 1375-76 Księga Gruntów cesarza Karola IV  napomyka po raz pierwszy o dzisiejszym Borgsdorf jako o 'borchartstorff'. Z biegiem wieków miejscowość często zmienia właścicieli. W roku 1649 kronika odnotowuje tylko jednego chłopa i jego pachołka. Luiza Henrietta z Oranien otrzymuje Borgsdorf w 1653 roku od swojego męża, Wielkiego Księcia Elektora.

Próbuje ona przekształcić wieś we wzorową posiadłość, ale ziemia nie daje żadnych plonów. W 1801 roku mieszka w miejscowości 96 osób, w nocy Bożego Narodzenia 1840 roku pożar niszczy prawie całą wieś. Dziesięć lat później na nieurodzajnym gruncie powstają pierwsze cegielnie, użytkowane do 1905 roku.

Rok wcześniej berlińczyk Curt Moll zaczyna rozbudowywać ogrodnictwo, który czyni z Borgsdorf miejsce sławne na całym świecie. Jego kwiaty, przede wszystkim hodowle goździków, są wysyłane aż do odległego St. Petersburga. Rosyjski car Mikołaj odwiedza wieś jednak nie z tego powodu. Bierze on udzał w 1911 roku w polowaniu dworskim. Dookoła dworca powstaje od początku XX wieku nowa część miejscowości. Podczas gdy w 1905 roku liczyła ona tylko 186 mieszkańców, jest ich w latach 30-tych już 3100. Obowiązujące jeszcze dzisiaj godło gmina otrzymuje 6-ego stycznia 1938 roku, goździk i poroże przypominają o przeszłości miejscowości.

W latach 1996-2002 powstaje w centrum Borgsdorf w ramach projektu "Budownictwo mieszkaniowe i tereny zielone" atrakcyjna dzielnica mieszkaniowa. W kwietniu 2001 roku zostaje wybudowane przy Rosenstrasse - jako uzupełnienie infrastruktury - nowe przedszkole.



Gdzie wszystko się zaczęło


Widokówka. Zbiór Juergena Gruntza

Tutaj nad Hawelą zaczęła się w XIV wieku historia Borgsdorf, tutaj bród łączył kiedyś Pinnow i Borgsdorf. Hawela tworzyła liczne zakola, powodzie na terenach przybrzeżnych miały regularnie miejsce. Jak na drogę wodną nie były to idealne warunki. Uległo to zmianie dopiero w ubiegłym stuleciu; w 1906 roku rozpoczęto budowę bezpośredniego połączenia między Berlinem i Szczecinem. Na terenie między Berlinem, jeziorem Lehnitzsee, Kanałem Finow i Hohensaaten kopano koparkami, porzeszano i regulowano rzekę. Ta droga wodna otrzymała nowy wygląd oraz nową cesarską nazwę - Kanał Hohenzollernów. Pierwsze odcinki były żeglowne od 1911 roku, cały kanał zostaje uroczyście otwarty 17-ego czerwca 1914 roku.

O Gospodzie pod Lipą Augustha Kurtha (małe zdjęcie) informował Georg Ganschow w kronice Borgsdorf: "W gospodzie Kurth było wielu gości z Berlina, już w roku 1914. W gospodzie wydawano codziennie obiady dla letników (około 25-35), w niedziele dla około 120 gości."


Gdzie właściwie leży Borgsdorf?

Gdzie właściwie leży Borgsdorf? To pytanie zostało już raz postawione przed około 250 laty w Poczdamie/Berlinie. Wysłano posłańc—w, aby go szukać! W liście do króla (Fryderyka II) około roku 1752 przyszła odpowiedź: "Borgsdorf,  wieś leży 3 mile na północ od Berlina przy ulicy Oranienburskiej. Cała gleba jest bardzo piaszczysta i dość nieurodzajna. Najlepsze, co posiadają te miejsca, to pobliskie lasy. Powietrze w okolicy jest zdrowsze, nie usposobione do chorób."

Odnośnie gęstości zaludnienia jest napisane w raporcie do Księcia Elektora Fryderyka Wilhelma w 1654 roku: "Borgsdorf jest całkiem odludny i nie ma tam żadnych ludzi."
Liczba mieszkańców: 1801 = 95; 1851 = 130; 1871 = 230; 1905 = 497; 1920 = 608; 1925 = 1313; 1938 = 2734 osób.

Poprzez wzrastającą liczbę mieszkańców stała się konieczna budowa szkoły. Mimo tego, że w tym regionie istniał od 1763 roku obowiązek szkolny i od roku 1782 był w miejscowości nauczyciel, nie stał tam jeszcze żaden budynek szkolny. Lekcje odbywały się w prowizorycznych domach. W 1896 roku zbudowano pierwszą szkołę (Hauptstrasse 7). Już w czasie budowy wiedziano, że ona nie wystarczy i postanowiono zbudować większą, ale gdzie?

Ponieważ zasiedlanie Borgsdorf postępowało bardzo szybko i wszystkie dzieci powinny mieć mniej więcej tę samą drogę do szkoły, wzięto do ręki plan miejscowości, narysowano kilka przekątnych  i w punkcie ich przecięcia zbudowano w 1938 roku nową lub drugą szkołę. Ta szkoła, murowana kamień po kamieniu, została wzniesiona w niespełna osiem miesięcy. Zbudowano ją zgodnie z ówczesnymi najnowocześniejszymi odkryciami i także obecnie nie musi się ona obawiać konkurencji nowych budynków.

Na zakończenie jeszcze dowcip.
Kiedy budowniczowie szkoły przekazali klucze panu dyrektorowi Schumacherowi, przeprosili go, że budowa trwała tak długo.
Ja, autor tych linijek, zostałem posłany do szkoły w Wielkanoc 1939 roku, byłem więc pierwszym "szeregowcem" tej szkoły.

P. S. Szkoła stała wówczas w geograficznym punkcie środkowym miejscowości, ponieważ Pinnow nie należało jeszcze do Borgsdorf.

Heinz Makohl, Borgsdorf, 29.01.1997


Święto "Ognistej Katarzynki"

W 1904 roku ogrodnik Curt Moll nabył ziemie chłopów, aby założyć tutaj specjalną hodowlę kwiatów. Najpierw były tylko małe szklarnie o powierzchni szkła około 15 000 metrów kwadratowych. Firma ogrodnicza szybko rozwinęła się do największej w północnych Niemczech i wkrótce zajęła w Niemczech czołowe miejsce. W dość krótkim czasie udało się również uczynić ją znaną w całej Europie, głwnym odbiorcą pachnących "ambasadorów" był rosyjski dwór w St. Petersburgu. Z pewnością przyczynił się do tego także fakt, iż car Mikołaj przebywał jeden raz, w 1911 roku, w Borgsdorf na polowaniu dworskim. Teren polowań dworskich zaczynał się na wschód od Borgsdorf i był ogrodzony aż do rowu Stintgraben przy jeziorze Lehnitzsee. Na początku hodowano róże i orchidee. Ale z czasem coraz większy nacisk kładziono na hodowlę szczególnie dużych, kolorowych goździków. Sadzonki wymieniano z Anglią, Ameryką i Danią. Tak samo międzynarodowi byli uczniowie w firmie ogrodniczej; pochodzili oni nie tylko z Niemiec, lecz również z Francji i Danii. W okresie kwitnienia przygotowywano do wysłania lub przenoszono do chłodni do 15 000 goździków.


Goździk został przyjęty w 1937 roku do nowego godła Borgsdorf. Nad niebieską wstęgą Haweli stoi intensywnie czerwony goździk. Przez lata gmina obchodziła z tej okazji "Święto Godła". Podczas wojny "Ulubieniec Molla" i "Ognista Katarzynka" musiały ustąpić miejsca powszednim rodzajom warzyw. Po wkroczeniu Armii Czerwonej w kwietniu 1945 roku Curt Moll wybiera samobójstwo; jego firma zostaje 25-ego czerwca 1945 roku zajęta i wywłaszczona. W październiku 1945 roku gmina urządziła w willi Molla przedszkole. Przez dłuższy czas było tutaj zakwaterowanych ponad trzydzieści dzieci, niektóre również jako stali goście. Aby zniwelować biedę, w dalszym cią- gu uprawiano w szklarniach warzywa. Pożar lasu w ciężkich latach powojennych miał katastrofalne skutki. W czasie wybuchów amunicji stłukły się wszystkie szyby szklarni. Z zakładu ogrodniczego Molla rozwinęło się w następnych dziesięcioleciach przedsiębiorstwo VEB Gartenbau Borgsdorf. Obecnie zakład ogrodniczy z jego szklarniami ustąpił miejsca terenowi mieszkalnemu.


1375
W rejestrze wsi Księgi Gruntów cesarza Karola IV można znaleźć pierwszą wzmiankę o miejscowości jako "Borcharstorff".
1412 Właściciel nazywa się Seyfrit von Buch, natomiast wieś Borcksdorff.
1450 Pod nazwą miejscowości Borgstorff donosi się, że do gruntów wchodzących w skład posiadłości ziemskiej należy 330 mórg, z których dwie leżą odłogiem.
1480
Nowymi właścicielami są grafowie von Lindow-Ruppin, nazwa miejscowości brzmi Borgerstorpp.
1630 We wsi mieszka pięciu chłopów i pięciu biednych gospodarzy rolnych.
1649
W czasie wojny 30-letniej został spustoszony także Borgsdorf. We wsi żyli tylko chłop o nazwisku Tornow i jego pachołek.
1653
Książę Elektor Fryderyk Wilhelm nabywa wieś i przyłącza ją do urzędu Oranienburg.
1680
Także Pinnow zostaje kupione przez Księcia Elektora i przyłączone do urzędu Boetzow.
1710
Karczmarz Koch z Berlina kupuje majątek chłopów, którzy stali się tym samym jego pracownikami dniówkowymi. W ten sposób Borgsdorf zostaje dobrem ziemskim. W owym czasie powstaje późniejsza osada "Weisses Haus" (= "Biały Dom"), nazywana również "zakładem Kocha".
1722
W tym roku zostaje odnotowana po raz pierwszy dokładna liczba mieszkańców wsi. W miejscowości mieszkają: dzierżawca, ośmiu pracowników dniówkowych, karcz-marz, pasterz, owczarz, kilku pachołk—w i służących, łącznie 49 osób.
1763
Po wojnie siedmioletniej zostaje ponownie osadzonych sześciu chłopów jako "za-graniczni osadnicy", jednak nie pozostają oni na długo.
1801 Według pierwszych oficjalnych statystyk w miejscowości mieszka 95 osób
1840 Wielki pożar niszczy prawie całą wieś.
1851 We wsi żyje znowu 130 mieszkańców.
1904
 Następuje nowy etap rozwoju miejscowości. Cegielnie zostają zamknięte, na ichterenie powstaje osada Borgsdorf z wieloma dworkami. W tym samym roku CurtMoll zakłada swoją hodowlę goździków.
1905 Borgsdorf liczy 495, a Pinnow 186 mieszkańców.
1911
Odbywa się polowanie dworskie na cześć rosyjskiego cara, który przebywa jako
gość w "Cesarskim Dworskim Rewirze MyśliwskimŻ.
1925
Zostaje uzbrojony pod zabudowę teren "Kleines Feld" (= "Małe Pole"). Pięć lat później powstaje tutaj położone nad wodą osiedle "Wenecja".
1938
W Borgsdorf żyje 3098 mieszkańców. Jest gotowa szkoła na Bahnhofstrasse
(= ulicy Dworcowej).
1993
Bahnhofstrasse (= ulica Dworcowa) w Borgsdorf zostaje odnowiona. Po wejściu w życie Trzeciej Ustawy o podziale gmin zostają zlikwidowane 20-ego września gmi-ny Bergfelde, Borgsdorf i Hohen Neuendorf i połączone w nową gminę Hohen Neuendorf.
1999
15-ego maja strażacy w Borgsdorf przejmują w posiadanie swój nowy budynek. Kamień węgielny zostaje położony późnym latem 1998 roku.